تهران- سازمان حسابرسی

استاندارد جدید «افشای پایداری ۲ – افشاهای مرتبط با اقلیم» بر اساس الزامات سازمان حسابرسی تدوین و منتشر شده است. هدف این استاندارد، افزایش شفافیت در بیان تأثیر تغییرات اقلیمی بر راهبرد، زنجیره ارزش، وضعیت مالی، عملکرد مالی، جریانهای نقدی و تاب‌آوری واحدهای تجاری است تا استفاده‌کنندگان گزارش‌های مالی بتوانند تصمیم‌هایی آگاهانه‌تر اتخاذ کنند.

به گزارش روابط عمومی سازمان حسابرسی، این استاندارد برای تمامی واحدهای تجاری که گزارش‌های مالی با مقاصد عمومی تهیه می‌کنند کاربرد دارد و واحدهای مزبور را موظف می‌سازد آثار ریسک‌ها و فرصت‌های اقلیمی را بر فعالیت‌های خود مشخص، ارزیابی و افشا نمایند. ساختار کلیدی آن بر چهار محور اصلی استوار است: راهبری، راهبرد، مدیریت ریسک، و معیارها و اهداف.

در محور راهبری، شرکت‌ها باید سازوکارهای نظارتی هیئت‌مدیره و مدیریت را درباره ریسک‌ها و فرصت‌های ناشی از تغییرات اقلیمی تشریح کنند. در بخش راهبرد، آثار تغییرات اقلیمی بر مدل کسب‌وکار، زنجیره ارزش، سیاست‌های سرمایه‌گذاری و تصمیم‌های بلندمدت سازمان مورد توجه قرار می‌گیرد. همچنین لازم است واحد تجاری میزان تاب‌آوری خود را در سناریوهای مختلف اقلیمی ارزیابی کرده و نشان دهد چگونه می‌تواند در برابر تحولات فیزیکی و گذار به اقتصاد کم‌کربن سازگار شود.

در حوزه مدیریت ریسک، شرکت باید فرآیندهای تشخیص، ارزیابی، اولویت‌بندی و پایش ریسک‌ها و فرصت‌های مرتبط با اقلیم را توضیح دهد و بیان کند این فرآیندها چگونه با مدیریت کلان ریسک واحد تجاری یکپارچه شده‌اند.

در بخش معیارها و اهداف، واحد تجاری باید با ارائه شاخص‌های کمّی و کیفی، عملکرد خود را در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و دستیابی به اهداف اقلیمی نشان دهد. این شامل گزارش انتشار گازهای گلخانه‌ای در سه محدوده (۱، ۲ و ۳)، اهداف خالص صفر، استفاده از قیمت داخلی کربن و نقش ملاحظات اقلیمی در نظام پاداش مدیران است.

افشاهای الزامی این استاندارد، علاوه بر تعیین وضعیت فعلی، باید مسیر آینده و برنامه‌های گذار شرکت را نیز روشن کنند؛ از جمله تأمین مالی طرح‌های کاهش و سازگاری با اقلیم، پیشرفت این طرح‌ها نسبت به دوره‌های گذشته، و اثرات اقلیمی بر صورت‌های مالی و جریان نقدی.

همچنین، اجرای تحلیل سناریوهای اقلیمی در چارچوب توافق‌نامه‌های بین‌المللی مانند توافق پاریس، یکی از ارکان کلیدی این استاندارد به شمار می‌رود. شرکت‌ها باید ضمن تبیین مفروضات و ورودی‌های اصلی تحلیل خود، دامنه، افق‌های زمانی و منابع داده را نیز مشخص کنند.

بر اساس پیوست اجرایی استاندارد، دوره‌های گزارشگری سالانه از ابتدای سال ۱۴۰۵ مشمول اجرای اجباری آن خواهند بود. با این حال، به‌کارگیری زودتر از موعد مجاز است و در این صورت باید هم‌زمان با «استاندارد افشای پایداری ۱» اجرا شود. در سال نخست، واحدهای تجاری از ارائه اطلاعات مقایسه‌ای دوره قبل معاف هستند.

انتشار این استاندارد، گامی مهم در جهت همگرایی گزارش‌های مالی و زیست‌محیطی محسوب می‌شود. کارشناسان معتقدند که اجرای دقیق آن، زمینه‌ساز افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران، شفافیت اقتصادی و هم‌سویی بنگاه‌های ایرانی با تحولات جهانی در حوزه پایداری و مسئولیت‌پذیری اقلیمی خواهد بود.