بر اساس یک حسابرسی داخلی محرمانه، دولت کانادا قادر به توضیح محل نگهداری یا سرنوشت ۱۳۲ اثر هنری بومی در مجموعه «مرکز هنر بومی» نیست.
این حسابرسی بازه زمانی آوریل ۲۰۱۹ تا اوت ۲۰۲۴ را پوشش می‌دهد و نشان می‌دهد بسیاری از آثار مفقودشده در دهه ۱۹۸۰ برای نمایش یا استفاده اداری به نهادهای دولتی امانت داده شده‌اند، اما اکنون هیچ رد روشنی از آن‌ها در دست نیست.
گنجینه‌ای ۱۴.۴ میلیون دلاری با بیش از ۵ هزار اثر
مجموعه «مرکز هنر بومی» که در سال ۱۹۶۵ برای حفاظت و ترویج هنر بومیان کانادا تأسیس شد، بیش از ۵۰۰۰ اثر هنری از هنرمندان اقوام نخستین، متیس و اینوئیت را در خود جای داده و ارزش آن حدود ۱۴.۴ میلیون دلار برآورد می‌شود. در میان نام‌های شاخص این مجموعه می‌توان به کریستی بلکورت، نوروال موریسو و کنت مانکمن اشاره کرد. با این حال، ارزش دقیق آثار گمشده اعلام نشده است.
واکنش‌ها: نگرانی عمیق در جامعه هنری بومی
«لوری بیویس»، از فعالان برجسته هنر بومی و هم‌رئیس انجمن کیوریتوریال بومی، نتایج این حسابرسی را «نگران‌کننده اما غیرمنتظره» توصیف کرد و خواستار شفاف‌سازی کامل دولت درباره هویت آثار مفقودشده شد. به گفته او، ورود یک اثر به این مجموعه دولتی «رأی اعتماد» به هنرمند است و گم‌شدن آن، ضربه‌ای جدی به این اعتماد محسوب می‌شود.
پاسخ دولت: همه آثار، اصل نبوده‌اند
در واکنش به این گزارش، سخنگوی وزیر امور بومیان اعلام کرد که بخش قابل توجهی از اقلام ثبت‌شده به‌عنوان مفقود، نسخه‌های بازتولیدشده بوده‌اند نه آثار اصلی. او همچنین از شناسایی برخی «سوابق تکراری» و بازیابی تعدادی از آثار خبر داد، اما تعداد دقیق آثار اصلی گمشده یا بازیابی‌شده را مشخص نکرد.
ریسک‌های امنیتی و هشدار حسابرسان
حسابرسان تأکید کرده‌اند که جابه‌جایی مجموعه به انبارهای موقت بخش خصوصی در سال ۲۰۲۲—در جریان بازسازی محل اصلی—مجموعه را در معرض «ریسک‌های کلیدی امنیتی» از جمله افزایش خطر سرقت قرار داده است. به گفته حسابرسان، چنین سهل‌انگاری‌ای نه‌تنها یک ریسک اعتباری جدی برای دولت ایجاد می‌کند، بلکه ممکن است جایگاه قانونی حفاظت‌شده این مجموعه در چارچوب برنامه «دارایی فرهنگی منقول» کانادا را نیز تضعیف کند.
انتقاد سیاسی: چرا با هنر بومی متفاوت برخورد می‌شود؟
«جیمی اشماله»، نماینده مخالف پارلمان، با ابراز شوک از یافته‌های گزارش گفت اگر اثری از نقاشان مشهور «گروه هفت» در یک اداره دولتی باشد، همه از محل آن خبر دارند. او پرسید: «چرا با آثار هنری بومی چنین برخوردی می‌شود؟» و خواستار پاسخ‌گویی وزیر در پارلمان شد.
هشداری درباره میراث فرهنگی
گزارش حسابرسی با این هشدار به پایان می‌رسد که سوءمدیریت آثار دارای اهمیت فرهنگی می‌تواند روابط دولت با جوامع بومی را به‌شدت تضعیف کند. به گفته بیویس، اندیشه این‌که بخشی از این آثار «شاید برای همیشه از دست رفته باشند»، نه‌تنها دل‌شکن، بلکه تهدیدی برای یکی از منحصربه‌فردترین گنجینه‌های فرهنگی کاناداست.